Hızlı Cevap
Quick Answer
ASTM A36, minimum akma gücü 250 MPa (36 ksi) ve çekme gücü aralığı 400–550 MPa olan tek bir karbon çelik sınıfını kapsamaktadır. ASTM A572, yalnızca minimum akma gücü tarafından tanımlanan ve üst çekme gücü sınırlaması olmayan beş yüksek mukavemetli düşük alaşımlı çelik (HSLA) sınıfını — Gr42, Gr50, Gr55, Gr60 ve Gr65 — kapsamaktadır. A572 Gr50 genel olarak A36'nın yerine kullanılabilir ancak fiyat primi gerekli ve her iki standarda uyumlu olduğunun belgelenmesi veya değiştirme mektubu gereklidir.
ASTM A36/A36M ve ASTM A572/A572M, Kuzey Amerika'daki inşaat ve imalat işlerinde en yaygın şekilde belirtilen iki yapısal çelik standardıdır. A36, genel yapısal kullanım için levhalar, profiller ve çubukları yöneten karbon çelik standardıdır. A572, niobiyum-vanadyum yüksek mukavemetli düşük alaşımlı çelik (HSLA) standardı olup ağırlık etkin yapısal tasarım için beş kuvvet seviyesi sunmaktadır. Her ikisi de ASTM International tarafından yayınlanmış olup M sonek SI birimli baskısını göstermektedir.
Kapsam ve Uygulanabilirlik
ASTM A36 aşağıdakiler için geçerlidir:
- 200 mm (8 inç) kadar kalın karbon çelik levhalar
- Yapısal profiller (W, S, C, L, HP, MC kesitleri)
- Çubuklar — düz, yuvarlak ve kare
ASTM A572 aşağıdakiler için geçerlidir:
- Yüksek mukavemetli düşük alaşımlı niobiyum-vanadyum çelik levhalar, saç ve yapısal profiller
- Levhalar: kalınlık sınırları sınıfa göre değişiklik gösterir (aşağıdaki tabloya bakınız)
- Sıcak hadde yapısal profiller ve kazık çeliği
Her iki standart da birincil olarak bina çerçeveleri, köprüler, tanklar, makine temelleri ve genel olarak imal edilen yapılar için kullanılmaktadır.
Sınıf Kapsamı
| Standart | Sınıf | Kuvvet Temeli | Yaygın Ürün Formları |
|---|---|---|---|
| A36 | A36 | Karbon çelik, tek sınıf | Levha, profiller, çubuklar |
| A572 | Gr42 | HSLA, 42 ksi (290 MPa) min akma gücü | Levha, profiller, kazık |
| A572 | Gr50 | HSLA, 50 ksi (345 MPa) min akma gücü | Levha, profiller, kazık |
| A572 | Gr55 | HSLA, 55 ksi (380 MPa) min akma gücü | Levha, profiller |
| A572 | Gr60 | HSLA, 60 ksi (415 MPa) min akma gücü | Levha |
| A572 | Gr65 | HSLA, 65 ksi (450 MPa) min akma gücü | Levhalar ≤ 32 mm |
A572 Gr65 kalınlık sınırı: Levhalar maksimum 32 mm (1¼ inç) ile sınırlıdır. Gr60 levhalar profiller için 32 mm ve belirli uygulamalar için 19 mm ile sınırlıdır; proje kullanımı için geçerli sürüm sınırlarını onaylayınız.
Kimyasal Bileşim Gereksinimler
ASTM A36 — Kimyasal Bileşim (ağırlık%, çöpten analiz)
| Element | ≤ 19 mm kalınlık | 19–38 mm kalınlık | 38–57 mm kalınlık | > 57 mm kalınlık |
|---|---|---|---|---|
| C maks | 0.25 | 0.25 | 0.26 | 0.27 |
| Mn | — | 0.80–1.20 | 0.80–1.20 | 0.85–1.20 |
| P maks | 0.04 | 0.04 | 0.04 | 0.04 |
| S maks | 0.05 | 0.05 | 0.05 | 0.05 |
| Si | 0.40 maks | 0.15–0.40 | 0.15–0.40 | 0.15–0.40 |
| Cu min (belirtildiğinde) | 0.20 | 0.20 | 0.20 | 0.20 |
≤ 19 mm profiller ve çubuklar için: C ≥ 0.24% olduğunda Mn belirtilmemiş; Si 0.40% maks. Forma özel gereksinimler için mevcut A36 sürümüne bakınız.
ASTM A572 — Sınıfa Göre Kimyasal Bileşim (ağırlık%, çöpten analiz)
| Element | Gr42 | Gr50 | Gr55 | Gr60 | Gr65 |
|---|---|---|---|---|---|
| C maks (≤ 40 mm levhalar) | 0.21 | 0.23 | 0.25 | 0.26 | 0.26 |
| C maks (> 40 mm levhalar) | 0.21 | 0.23 | 0.25 | — | — |
| Mn maks | 1.35 | 1.35 | 1.35 | 1.35 | 1.35 |
| P maks | 0.04 | 0.04 | 0.04 | 0.04 | 0.04 |
| S maks | 0.05 | 0.05 | 0.05 | 0.05 | 0.05 |
| Si maks | 0.40 | 0.40 | 0.40 | 0.40 | 0.40 |
| Nb (Niobiyum) | 0.005–0.05 | 0.005–0.05 | 0.005–0.05 | 0.005–0.05 | 0.005–0.05 |
| V maks | 0.11 | 0.11 | 0.11 | 0.11 | 0.11 |
| Ti maks | 0.04 | 0.04 | 0.04 | 0.04 | 0.04 |
| Nb+V+Ti maks | — | — | 0.15 | 0.15 | 0.15 |
A572, Nb, V veya Ti'nin en az biri olması gerektiğini talep etmektedir. Kesin kombinasyon üreticinin seçimidir.
Mekanik Özellikler
ASTM A36 — Mekanik Özellikler (tüm kalınlıklar, levhalar ve profiller)
| Özellik | Gereksinim |
|---|---|
| Min akma gücü | 250 MPa (36 ksi) |
| Çekme gücü | 400–550 MPa (58–80 ksi) |
| 200 mm (8 inç) min uzamış | 20% |
| 50 mm (2 inç) min uzamış | 23% |
A36, çekme gücü üst sınırı (550 MPa) belirten yapısal çelik standartlarından biri olup aşırı derecede yüksek karbon eşdeğerlerini önleyerek kaynaklanabilirliği sınırlamaktadır.
ASTM A572 — Sınıfa Göre Mekanik Özellikler
| Sınıf | Min Akma Gücü MPa (ksi) | Min Çekme Gücü MPa (ksi) | 200 mm Min Uzama % | 50 mm Min Uzama % |
|---|---|---|---|---|
| Gr42 | 290 (42) | 415 (60) | 20 | 24 |
| Gr50 | 345 (50) | 450 (65) | 18 | 21 |
| Gr55 | 380 (55) | 485 (70) | 17 | 20 |
| Gr60 | 415 (60) | 520 (75) | 16 | 18 |
| Gr65 | 450 (65) | 550 (80) | 15 | 17 |
A572 üst çekme gücü sınırlamasına sahip değildir. Tasarımcı düşük sıcaklık uygulamaları için Charpy darbe testi (tamamlayıcı gereksinim S91) belirtebilir.
Ek Testler ve Gereksinimler
- Bükme testi: A36'ya göre levhalar ve çubuklar için gerekli; örnek genişliği ve bükme yarıçapı kalınlığa göre değişiklik gösterir.
- Isı analizi: Isı başına bir çöp analizi; satın alanın ürün analizi A6/A6M'e göre ürün analizi toleransları ile yapması.
- İşaretleme: Her parça standart, sınıf, ısı numarası ve değirmen tanımlaması ile işaretlenmelidir.
- Düzlük ve doğruluk: Her iki standarda da uygulanan yapısal çelik için ASTM A6/A6M genel gereksinimlerine göre yönetilmektedir.
- Ek Gereksinimler (A572): S1 (Charpy V-notch darbe), S4 (levhaların ultrasonik muayenesi), S91 (sismik uygulamalar için süneklik) satın alma siparişinde çağrılabilir.
ASME Eşdeğerleri
| ASTM Standardı | ASME Eşdeğeri | Kod Bölümü |
|---|---|---|
| A36 | SA-36 | ASME Sec II Part A |
| A572 Gr42 | SA-572 Gr42 | ASME Sec II Part A |
| A572 Gr50 | SA-572 Gr50 | ASME Sec II Part A |
| A572 Gr55 | SA-572 Gr55 | ASME Sec II Part A |
| A572 Gr60 | SA-572 Gr60 | ASME Sec II Part A |
| A572 Gr65 | SA-572 Gr65 | ASME Sec II Part A |
SA-36 ve SA-572 teknik olarak ASTM karşılıklarıyla aynıdır. ASME Basınçlı Kap ve Kazanlar Kodu (BPVC) kapsamındaki basınçlı kap ve kazan imalatı SA- gösterimini çağırmalıdır.
Standartlar Arası Eşdeğerler
ASTM A36 Eşdeğerleri
| Standart | Sınıf | YS min MPa | Notlar |
|---|---|---|---|
| EN 10025-2 | S235JR | 235 | Biraz daha düşük YS; Si ve C farklı |
| IS 2062 | E250 Gr A | 250 | Neredeyse özdeş YS; Hind standardı |
| JIS G3101 | SS400 | 245 | Karşılaştırılabilir genel yapısal sınıf |
| GB/T 700 | Q235B | 235 | Çin eşdeğeri; Mn ve Si sınırları farklı |
ASTM A572 Eşdeğerleri
| A572 Sınıfı | EN 10025-2 | IS 2062 | JIS G3106 | GB/T 1591 |
|---|---|---|---|---|
| Gr42 | S275JR | E275 | SM400B | Q345B (kısmi) |
| Gr50 | S355JR | E350 | SM490B | Q345B |
| Gr55 | S380 / S420 (yakl) | E410 | SM520B | Q390B |
| Gr60 | S420M | E450 | SM570 | Q420B |
| Gr65 | S460M | — | — | Q460C |
Standartlar arası eşdeğerler yaklaşıktır. Kimya sınırları ve test gereksinimler standartlar arasında farklılık gösterir; doğrudan ikame geçerli kod hükümlerinin incelemesini gerektirir.
İkame Kuralları: A572 Gr50 A36 İçin
A572 Gr50, minimum akma gücü (345 MPa) A36'yı (250 MPa) aştığı için sıklıkla A36'nın yerine kullanılmaktadır. İkame öncesi:
- Çekme gücü uyumluluğunu doğrulayın: A36 maks 550 MPa; A572 Gr50 üst sınırı yok. A36'nın üst sınırını kullanan bazı bağlantı tasarımları özel dikkate ihtiyaç duyar.
- İkame mektubu edinin: Değirmen veya tedarikçi, malzemenin A572 Gr50'ye ek olarak A36'yı karşıladığını onaylamalı veya tasarım mühendisi ikameyi yazılı olarak onaylamalıdır.
- Kaynak prosedürünü kontrol edin: Daha yüksek akma gücü AWS D1.1'e göre WPS/PQR'nin yeniden yetkilendirilmesini gerektirebilir.
- ASME basınçlı kaplar: SA-36 ve SA-572 Gr50 her ikisi de ilgili kod dosyasında listelendiğinde ikame sadece izin verilmektedir.
MTC Doğrulama Kontrol Listesi
A36 veya A572 malzemesi için değirmen test sertifikasını doğrularken aşağıdakileri onaylayınız:
- Standart tasarımı ve sınıfı satın alma siparişi ile tamamen eşleşmektedir
- Isı numarası levha veya profile ilişkin fiziksel işaretlere takip edilebilir
- Karbon içeriği kalınlık bağımlı sınırlar (A36) veya sınıf sınırları (A572) ile uyumludur
- A572 için: Nb, V veya Ti'nin en az biri rapor edilmiş
- Akma gücü, çekme gücü ve uzama yukarıdaki tablolardaki minimumlara uymaktadır
- A36 çekme gücü 550 MPa'yı aşmamaktadır
- Sertifika, değirmenin yetkili temsilcisi tarafından imza edilmekte ve tarihlendirilmiştir
- Ürün analizi toleransları (ürün analizi yapılmışsa) A6/A6M sınırları içinde
Sıkça Sorulan Sorular
ASTM A36 ve ASTM A572 Sınıf 50 arasındaki ana fark nedir?
Ana fark kuvvet seviyesi ve spesifikasyon yaklaşımıdır. A36'nın minimum akma gücü 250 MPa ve çekme gücü aralığı 400–550 MPa (üst sınırı olan). A572 Gr50'nin minimum akma gücü 345 MPa üst sınırı yok. A572 ayrıca benzer kalınlıkta daha yüksek kuvvet elde etmek için niobiyum (kolombiyum) ve/veya vanadyum mikro alaşımlamasını kullanırken A36 basit karbon çeliğidir.
Neden ASTM A36 üst çekme gücü sınırı belirtir ancak A572 belirtmez?
A36'nın 550 MPa üst sınırı, basit karbon çelikte yeterli süneklik ve kaynaklanabilirliği sağlamak için tarihsel olarak önemli idi. A572 aşırı karbon olmaksızın yüksek kuvvet elde etmek için kontrollü mikro alaşımlamayı (Nb, V, Ti) kullanır, bu nedenle üst sınır gereksizdir — alaşım tasarımı doğal olarak sünekliği ve kaynaklanabilirliği kontrol eder.
ASTM A572 Sınıf 65 için maksimum levha kalınlıkları nelerdir?
A572 Gr65 kalınlığı 32 mm (1¼ inç) ile sınırlı levhalarla sınırlıdır. Sınıflar 42, 50 ve 55 standardın son baskısına göre levhalar için 150 mm (6 inç) kadar mevcuttur.
SA-36 ASTM A36 ile aynı mıdır?
Evet, teknik olarak. ASME SA-36, teknik değişiklik olmaksızın ASTM A36'yı ASME Basınçlı Kap ve Kazanlar Kodu Bölüm II Bölüm A'ya benimser. ASME BPVC kapsamında herhangi bir basınçlı kap uygulaması için satın alma siparişi A36 değil SA-36'ye atıfta bulunmalıdır.
Mühendislik onayı olmaksızın A36 yerine ASTM A572 Gr50 kullanabilir miyim?
Genel olarak hayır. A572 Gr50 A36'nın minimum akma gücünü aşmasına rağmen, iki standart çekme gücü aralığı, kimya ve ek gereksinimler açısından farklı olduğundan ikame mühendislik onayı gerektirir. İkame, kayıt mühendisi tarafından yazılı olarak belgelenmeli veya her iki standarda da uyumluluğu onaylayan tedarikçiden resmi bir ikame mektubu aracılığıyla onaylanmalıdır.
Ready to automate your certificate workflow?
Try TestCert free